İLK YARDIM NEDİR?

Ani olarak ortaya çıkan hastalık veya yaralanma durumunda; kişinin hayatını korumak, sağlık durumunun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmesine destek olmak amacıyla olay yerindeki mevcut imkânlarla uygulanan hızlı ve etkili müdahalelere ilk yardım denir.

İlk yardımcı kimdir?

Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun eğitim alan ve aldığı eğitim çerçevesinde uygulamalar yapabilen, ilk yardımcı yetki belgesine sahip olan kişidir.

İlk yardımcının özellikleri neler olmalıdır?

Olay yeri genellikle insanların telaşlı ve heyecanlı oldukları ortamlardır. Bu durumda ilk yardımcı sakin ve kararlı bir şekilde olayın sorumluluğunu alarak gerekli müdahaleleri doğru olarak yapmalıdır. Bunun için bir ilk yardımcıda aşağıdaki özelliklerin olması gerekmektedir:

• İnsan vücudu ile ilgili temel bilgilere sahip olmalı,
• Önce kendi can güvenliğini korumalı,
• Sakin, kendine güvenli ve pratik olmalı,
• Eldeki olanakları değerlendirebilmeli,
• Olayı anında ve doğru olarak haber verebilmeli (112’yi aramak veya aratmak),
• Çevredeki kişileri organize edebilmeli ve onlardan yararlanabilmeli,
• İyi bir iletişim becerisine sahip olmalıdır.

İlk yardımın temelde 4 amacı vardır. Bunlar hasta/yaralının:

• Hayatını korumak,
• Sağlık durumunun kötüleşmesini önlemek,
• İyileşmesine destek olmak,
• En yakın sağlık kuruluşuna güvenle ulaşımının sağlanmasına yardımcı olmaktır.

HUKUKSAL BOYUTU NEDİR?

İlk yardımcı, yasal ve etik bir sorun ile karşılaşmamak veya bunu en aza indirmek için hasta/yaralının kendisinden, 18 yaşından küçükse ebeveyninden ya da vasisinden rıza almalıdır. Rıza alınırken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

18 yaşın altında olan hasta/yaralıda:

• Varsa ebeveyninden veya vasisinden rıza alın.
• Yardım teklifiniz reddedilirse yakınlarda kalın ve 112 acil yardım numarasını arayarak ambulans veya polis talebinde bulunun.

Bilinci yerinde olan hasta/yaralıda:

• Bilinç yerinde olan hasta/yaralının ilk yardımı reddetme veya kabul etme hakkı olduğunu unutmayın.
• Rızanın veriliş şekli sözlü veya bir baş hareketi şeklinde de olabilir.
• Rıza alırken ilk yardım eğitiminiz olduğunu söyleyin ve ne yapacağınızı açıklayın.
• Hasta/yaralı yardımınızı reddederse yakınlarda kalın ve 112 acil yardım numarasını arayarak ambulans veya polis talebinde bulunun.

Bilinci yerinde olmayan hasta/yaralıda:

• Bu durumda rıza alınmış kabul edilerek gerekli ilk yardımı yapın.
• Size öğretilen ilk yardım bilgi ve uygulamalarına uygun hareket edin.
• Sağlık ekibi gelinceye kadar ilk yardım uyguladığınız hasta/yaralının yanından ayrılmayın.